Opruimen lijkt iets vanzelfsprekends. Iets wat je ‘even tussendoor’ doet. Maar dat is lang niet voor iedereen het geval. Want waar begin je? En hoe zorg je dat je orde houdt als je hoofd alle kanten op gaat? Als je vaak vastloopt met opruimen, dan ben je zeker niet de enige. Veel vrouwen met ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) worstelen hiermee. Herkenbaar? Goed nieuws: het ligt niet aan jou. Je brein werkt gewoon anders en heeft andere strategieën nodig. In deze blog ontdek je waarom opruimen met ADHD lastig is en krijg je tips die jou kunnen helpen. Heb je autisme? Lees dan deze blog.
Er wordt vaak onderschat hoeveel er eigenlijk gebeurt tijdens het opruimen. Je bent niet alleen spullen aan het verplaatsen. Je moet steeds bedenken wat je wilt houden en waar het een plek krijgt. En dan zijn er ook nog eens zoveel keuzes in organizers. Dat vraagt om keuzes maken, plannen en overzicht houden.
Voor vrouwen met ADHD kosten dit soort stappen meer energie. Je brein is continu bezig met schakelen en filteren. Wat voor de één automatisch gaat, vraagt voor de ander bewuste aandacht. Dat maakt opruimen vermoeiender dan je misschien zou willen. Hierdoor is het dus logisch dat je je soms overweldigd voelt en niet weet waar je moet beginnen.
Executieve functies zijn als het ware de managementvaardigheden van je brein. Ze helpen je om te plannen, prioriteiten te stellen en taken af te maken. Bij ADHD werken deze functies anders. Beginnen aan een taak is vaak het grootste struikelblok. Je weet dat je moet opruimen, je wilt het zelfs, maar er gebeurt gewoon niets. Dit komt niet door luiheid, maar door hoe je brein taken activeert.
Prioriteiten stellen wordt ook lastig. Is die stapel wasgoed belangrijker dan de post? Moet je eerst de keuken doen of de woonkamer? Alle keuzes voelen even belangrijk of onbelangrijk. Doorzetten is de volgende hobbel. Je bent begonnen met de slaapkamer, maar halverwege moet je iets naar de keuken brengen. Daar zie je dat de vaatwasser leeg moet, begin je daaraan en voordat je het weet ben je de oorspronkelijke taak vergeten.
Hoewel opruimen prikkels geeft, kan een rommelige ruimte er nog meer veroorzaken. Alles komt tegelijk binnen. Elk voorwerp trekt je aandacht, elke stapel roept om actie. Voor een brein dat al moeite heeft met filteren, is dat uitputtend. Visuele rommel zorgt voor mentale rommel. Je brein probeert alles te verwerken wat je ziet, waardoor je je al moe voelt voordat je überhaupt bent begonnen. Dit verklaart ook waarom je in een opgeruimde ruimte vaak rustiger en helderder kunt denken.
Een veelgehoorde tip is: “Berg dingen op in kasten, dan heb je geen visuele prikkels meer.” Klinkt logisch, toch? Maar hier zit een addertje onder het gras. Voor veel mensen met ADHD geldt: wat je niet ziet, bestaat niet meer.
Die belangrijke brief die je moet betalen? Verdwenen zodra hij in een la ligt. Het boek dat je wilde lezen? Vergeten achter een kastdeur. Je hebt enerzijds minder visuele prikkels nodig, maar anderzijds moet je wel kunnen onthouden waar alles is en dat is best een puzzel.
Veel vrouwen met ADHD hebben geleerd om te compenseren door extreem perfectionistisch te zijn. Als je dan gaat opruimen, moet het meteen helemaal perfect. Het probleem? Die lat ligt zo hoog dat je eigenlijk nooit kunt beginnen.
Je denkt: “Als ik de kast opruim, moet ik meteen alle kleding sorteren op kleur en seizoen. En eigenlijk moet ik eerst nieuwe opbergboxen kopen.” Voordat je begint, heb je al een project van tien uur gecreëerd. En tien uur heb je niet, dus doe je maar helemaal niets. Tien minuten opruimen voelt dan niet de moeite waard. Maar juist die tien minuten kunnen het verschil maken.
Nu je begrijpt waarom opruimen zo lastig is, zijn hier handige tips die rekening houden met hoe jouw brein werkt:
Zet een timer op 10 minuten. Je hoeft alleen tijdens die tijd op te ruimen. Daarna mag je stoppen. Vaak merk je dat je doorgaat, maar de lage drempel helpt je om te beginnen.
Duurt iets minder dan twee minuten? Doe het direct. Die mok naar de keuken brengen of die brief openen en weggooien of op de stapel leggen. Door het meteen te doen voorkom je dat kleine dingetjes zich opstapelen tot een overweldigende berg.
Begin dus niet met de hele keuken opruimen, maar bijvoorbeeld met het uitzoeken van de mokken en een passende opbergoplossing. Een duidelijke, afgebakende taak helpt om het opruimen overzichtelijk te houden.
Maak drie bakken: houden, weg en twijfel. De twijfelbak mag je later bekijken. Zo voel je minder druk om meteen te moeten beslissen. Zorg er wel voor dat je in je agenda een nieuwe datum plant om deze opnieuw te bekijken, zodat je het niet kunt vergeten.
ADHD-breinen hebben extra behoefte aan directe beloningen. Koppel opruimen aan iets leuks. Een aflevering van je favoriete serie, een lekkere kop koffie of even tien minuten naar buiten.
Opruimen met ADHD is geen kwestie van discipline of wilskracht. Het is een neurologisch verschil in hoe je brein informatie verwerkt en beslissingen neemt. Wanneer je opruimen met ADHD lastig vindt, betekent dat niet dat je faalt of lui bent. Je bent niet van nature ongeorganiseerd. Je hebt gewoon een brein dat andere tools nodig heeft. En met de juiste aanpak en begeleiding kun je echt vooruitgang boeken, in je eigen tempo en op jouw manier.
Als autistische opruimcoach begrijp ik dat opruimen met ADHD meer kan vragen dan alleen opbergtips. Het vraagt om iemand die snapt hoe jouw brein werkt, die geduldig is en die systemen ontwerpt die echt bij jou passen. Neem gerust contact op om samen te kijken naar wat jij nodig hebt.
In deze blog gebruik ik affiliate links. Als jij via zo’n link iets koopt, ontvang ik mogelijk een kleine commissie. Voor jou verandert de prijs niet.
Je hoeft het niet alleen te doen. Met mijn persoonlijke en nuchtere aanpak help ik je van chaos naar een huis dat je energie geeft.
